RAMAZAN AYI (ONBİR AYIN SULTANI)
10 Ağustos’u 11 Ağustos’a bağlayan gece ilk teravih namazı kılınacak ve 11 Ağustos Çarşamba günü ilk oruçla beraber Ramzan ayı da başlayacaktır.
Kur’an-ı Kerimin Kadir gecesinde indirilmeye başlanması ve Kadir Gecesinin Ramazan ayı içerisinde bulunması bu aya ayrı bir değer katmaktadır.
Peygamberimiz ile Cebrail Aleyhisselam Ramazan ayında Kur’ân-ı karşılıklı olarak birer kez okur ve dinlerlerdi. Bu hadise Efendimizin vefat edeceği sene iki kez olmuştur. Bu hadise MUKABELE geleneğini oluşturmuştur. Onun için Ramazan ayında camilerimizde ve evlerimizde mukabeleler okunmaktadır. Bizlerde gerek camilerimizde gerekse evlerimizde Kur’ân sofralarından azami derecede istifade etmeliyiz.
Ramazan ayı manevi güzelliklerle dopdolu rahmet ve mağfiret iklimidir. Bu zaman dilimini ibadet ve taatla geçiren müslüman dünya ve ahiret seadetini kazanacaktır. Cehennem azabından kurtuluş için bu ay bir fırsattır. Çünkü Peygamber Efendimiz, ‘Ramazan ayı gelince, cennet kapıları açılır, cehennem kapıları kapanır, şeytanlar zincire vurulur.’ Buyurmaktadır.
Evveli rahmet ortası mağfiret sonu cehennem azabından kurtuluş olan bu mübarek ayın şanına yakışır bir kulluğun içerisinde olmak için uğraşmalıyız.
Mü’min ramazan ayının kadri kıymetini gereği gibi idrak edebilse senenin her anının ramazan olmasını temenni ederdi. Yaşadığımız her an sonsuzluğa açılan bir zaman parçası olmaya namzettir. Belki bu an ramazanın içinde de farkında değiliz.
Rasülüllah Efendimiz: ‘ Kim ramazan ayının faziletine inanarak ve karşılığını Allah’dan bekleyerek , Ramazanı’ı ibadetle ihya ederse geçmiş günahları bağışlanır’ buyurmak suretiyle bizleri uyarmakta ve hazırlıklı olmamızı istemektedir. Ramazan ayı kendine has ibadetleri içerisinde barındırmaktadır. Şöyle ki:
1- Oruç ibadeti sadece Ramazan ayında farzdır. Diğer aylarda kaza, keffaret, adak ve nafile oruçlar tutulur.
2- Teravih namazı sadece Ranazan ayına mahsustur. Ramazan ayında kılınmayan
teravihin kazası olmaz.
3- Fıtır sadakası sadece Ramazan ayında ödenir. Ramazan ayında ödeyemeyenler sonra ki aylar da öder.
4- Kadir gecesi Ramazan ayında saklı olup bu ayın ibadet ve taatla geçirilmesi için bir işarettir.
İnananların en çok yardım yaptığı ay bu aydır. Yoksul ve kimsesizlere yapılan yardımlar diğer aylarla kıyaslanamayacak kadar fazladır. Ayrıca Ramazan ayında suç işleme oranları azalmakta ve huzur ve sükunet olmaktadır. Ramazan ayıyla beraber insanlar mutlu ve huzurlu bir mevsime adım atmaktalar. Eş, dost ve akrabakarıyla tebrikleşerek bunu yaşamaktadırlar.
Ramazan ayı, niyetlerimizi gözden geçirip hal ve hareketlerimizi düzene sokacağımız bir zaman dilimidir. Ameller niyetlere göre değer kazandığına göre, mü’minin niyeti ibadetinden hayırlı olduğuna göre, hayatımızı anlamlandırmak için her yaptığımız işi Allah rızası için yapmaya gayret edelim. Mü’minler ibadetleriyle değil niyetlerindeki halisliğe göre cennete gidecektir. İbadetler sınırlı iken niyetlerimizin bir sınırı yoktur.
Ramazan ayı öncesi gerek şahsımız gerekse aile bireylerimizle beraber kendimizi hesaba çekerek eksikliklerimizi tesbit edip gerekli önlemleri almalıyız. Hata ve günahlardan tövbe ederek Allah’ın helal ve haramlarına riayet etmeliyiz.
Nasıl ki sıcaklar da yapraklar sararıp otlar kuruyorsa Ramazan ayına saygı gösterip gerekli ibadetleri yerine getirenlerin de günahları o şekilde dökülüp gitmektedir. Yeter ki her şeyin kadrini bilip ona göre davranalım. Rabbimiz bizi ne unutur ne de terkeder, Biz Rabbimizi unutup gafil olmadığımız sürece. İbadetlerimize sonsuz sevabın verildiği bu ayı en güzel şekilde değerlendirelim. Ramazan ayının gerek şahsımıza gerekse tüm inananlara hayırlı olmasını diler daha nice mübarek zamanlardan istifade edebilmek arzu ve isteğiyle Ramazanı şerifiniz mübarek olsun.
ORUÇ
Oruç, niyetle beraber imsak vaktinden iftar vaktine kadar yememek, içmemek ve cinsi ilişkiden uzak kalarak yerine getirilen bir ibadettir. Unutarak yemek, içmek ve cinsi ilişkide bulunan kişi oruçlu olduğunu hatırlayınca hemen ağzındaki lokmayı yutmadan dışarı çıkararak orucuna devam eder.
ORUCUN ÇEŞİTLERİ:
1-Farz olan oruçlar: Ramazan ayında oruç tutmak, Ramazanda tutamadığı oruçları kaza ederek tutmak.
2-Vacip olan oruçlar: Adak oruçları ile bozulan nafile oruçları kaza etmek vaciptir.
3-Sünnet olan oruçlar: Muharrem ayının 9,10, 11, günü oruç tutmak sünnettir.
4-Müstehap olan oruçlar: Kameri ayların 13 , 14 , 15. günleri ile Pazartesi ve Perşembe günleri, Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır.
5-Mekruh olan oruçlar:
a- Tenzihen mekruh olan oruçlar: muharrem ayının sadece onuncu günü oruç tutmak, sadece Cuma veya cumartesi oruç tutmak, oruçlu olan kişinin iftar etmeden iki orucu birleştirmesi mekruhtur.
b-Tahrimen mekruh olan oruçlar: Ramazan bayramının birinci günü ve Kurban bayramının birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü günü oruç tutmak.
Ramazan orucuna akşam iftardan sonra niyet edilebileceği gibi sahura kalkamayıp geç vakitte uyanan kişi kuşluk vaktine kadar -imsakla kuşluk vakti arası orucu bozan bir davranışta bulunmamışsa- niyet eder.
Kaza, keffaret ve adak oruçlarında imsaktan önce niyet edinmesi şarttır.
ORUÇ KİMLERE FARZDIR:
Müslüman olmak, Akıllı olmak, Ergenlik çağına gelmiş olmak
RAMAZAN ORUCUNU BAŞKA ZAMANDA TUTMAYI MÜBAH KILAN ÖZÜRLER:
1- HASTALIK: Bir hasta oruç tuttuğu zaman hastalığının artmasından veya uzamasından korkar ve bunuda uzman bir doktor tesbit ederek söylerse bu kişi orucunu tutmaz ve sonra tutamadığı günler kadar kaza eder.
2- YOLCULUK: Ramazan ayında 90 km. den fazla mesafede yoculuk yapanlar isterlerse oruçlarını tutar isterse sonra tutamadığı gün kadar kaza eder, orucunu tutması kazaya bıraknasından daha iyidir.
3- HAMİLE VE EMZİKLİ OLMAK: Hamile, ve küçük çocuğunu emziren annneler oruç tuttukları zaman bebeklerine bir zarar gelmesinden korkarsa oruçlarını kazaya bırakır ve sonra kaza eder.
4- YAŞLILIK VE DÜŞKÜNLÜK: Oruç tutamayacak kadar yaşlı ve düşkün olan kimse oruç tutuğu zaman sağlığı bozulur ve hayati tehlike ortaya çıkarsa o aman orucu tutmayıp iyileşirse sonra kaza eder iyileşmezse her gün için bir fitre miktarı parayı fakirlere verir.
5- ŞİDDETLİ AÇLIK VE SUSUZLUK: Oruçlu olan bir kimse orucunu bozmadığı zaman aklını yitirmekten korkarsa veya sağlığını kaybetme tehlikesi varsa orucunu bozup sonra kaza eder. Basit rahatsızlık ve hastalıkları bahane ederek oruç tutmamak ve bozmak büyük günahtır.
6- TEHDİT EDİLMEK: Orucu bozmak için ölümle veya vücuduna bir zarar verilmekle tehdit edilen kişi orucunu bozar ve sonra kaza eder.
KAZA NEDİR?. Kaza bozulan orucu yerine bir gün oruç tutmaktır.
KEFFARET NEDİR?. Bozulan bir orucun yerine iki kameri ay yani altmış gün hiç ara vermeden peşi sıra oruç tutmaktır. Oruç tutarken ara verilirse yeniden başlanır. Kadınlar ay hallerinde ara verir diğer günler ara vermezler.
ORUCU BOZUP KAZA VE KEFFARETİ GEREKTİREN ŞEYLER:
1-Mazeretsiz olarak oruçlu olduğunu bilerek bir şeyi yeyip içmek,
2-Oruçlu iken bilerek arpa, buğday, pirinç, susam tanesi kadar olan bir şeyi yutmak,
3-Oruçlu olduğunu bildiği halde cinsel ilişkide bulunmak,
4-Sigara içmek, uyuşturucu ve keyif verici esrar, bali, kokain gibi maddeleri kullanmak,
5-Oruçlu olduğunu bildiği halde arpa buğday yutmak, az miktarda tuz yemek,
6- Kan aldırdıktan veya hanımını öptükten sonra orucu bozuldu zannıyla bile bile orucunu bozmak
ORUCU BOZUP YALNIZ KAZAYI GEREKTİREN ŞEYLER:
1-Taş, toprak demir altın gibi şeyleri yutmak,
2-Boğazına kaçan kar, yağmur damlasını bilmeden yutmak,
3-Başkasının zorlamasıyla orucunu bozdurması,
4-Dişlerinin arasında kalan nohut tanesi kadar yemek kırıntısını yutmak,
5-Abdest alırken ağzına burnuna su verirken elinde olmadan boğazına su kaçması,
6-Unutarak yeyip içtikten sonra orucu bozulduğu zannıyla yiyip içmek,
7-Kendi isetğiyle ağız dolusu kusmak,
8-Kendi isteği ile içine ve genzine duman çekmek, bu sigara dumanı olursa ayrıca keffaret de gerekir,
9-Gün batmadığı halde battı zannederek iftar etmek,
10-İmsak vakti bittiği halde daha bimedi zannıyla yemek ve içmek,
11-Cinsel ilişki dışında hanımını öpmek ve dokunma sonucu meninin gelmesi,
12-Ramazan orucundan başka bir orucu bozmak,
13-Oruçlu kişinin yolculuğa çıktıktan sonra orucunu bozması,
Bu şekilde orucu bozulan kişi iftar vaktine kadar yememeli ve içmemelidir. Bu vaciptir.
Hanımlar oruçlu iken ay hali olursa hemen orucunu bozar yer, içer, fakat ay hali biten hanım iftara kadar yemeyi içmeyi terk etmelidir. Hanımlar bu gün benim ay hali günüm deyip oruçlarını bozmamalı, olmasını beklemelidir.
Oruç tutamayan hasta ve yaşlılar insanların içerisinde oruçluya saygı açısından yememeli ve içmemelidir.
ORUCU BOZMAYAN ŞEYLER:
1-Suya giren kişinin kulağına su kaçması,
2-Kendi isteği dışında boğazına toz duman kaçması,
3-Kendi isteği olmadan kusmak,
4-Kendiliğinden içinden gelen kusuntunun yine kendiliğinden içeriye gitmesi,
5-Uyurken ihtilam olmak,
6-Öpme ve dokunma olmadan sadece bakma ve düşünme sonucu meninin gelmesi,
7-Hanımını öpmesi,
8-Gece cünüp olan kişinin sabahleyin banyo yapması,
9-Dişleri arasında sahur yemeğinden kalan nohuttan küçük şeyleri yutması,
10-Ağzındaki tükrüğü ve balgamı yutmak,
11-Gözlerine sürme çekmek,
12-Kafasından burnuna gelen akıntıyı yutmak,
13-Oruçlu olduğunu unutarak yemek, içmek ve cinsi münasebette bulunmak. (oruçlu olduğunu hatırlayınca hemen yeme ve içmeyi terk etmelidir ağzını durulayıp orucuna devam etmelidir.)
NOT1-Astım hastalarının kullandığı sprey (nefes rahatlatıcı ilaç) orucu bozmaz.
NOT2-Göz damlası orucu bozmaz.
NOT3-Burun damlası orucu bozmaz.
NOT4-Kalp hastalarının kullandığı dil altı hapı orucu bozmaz.
NOT5-Deri üzerine merhem ve ilaçlı bant kullanmak orucu bozmaz.
NOT6- Kan vermek orucu bozmaz fakat kan alırsa orucu bozulur.
NOT7-Tahlil amacıyla vücudun herhangi bir organından parça alınması (biyopsi) orucu bozmaz.
NOT8-Kalp hastalarının anjiyo olması orucu bozmaz.
NOT9-Oruçlu iken zorunluluk olmadan iğne yaptırılmamalı eğer yapılan iğne beslenmeye ve zevk verici özellikte ise oruç bozulur fakat tedaviye yönelik yapılan iğneler orucu bozmamakla beraber iftardan sonra yapılması (zorunlu haller dışında) tavsiye edilir.
NOT10-Kulak damlası orucu bozmaz.
NOT11- Endoskopi ve kolonoskopi yaptırmak orucu bozar.
ORUÇLUYA MEKRUH OLAN ŞEYLER:
1-Yemeğin veya başka bir şeyin tadına bakmak yalnız boğazına kaçarsa oruç bozulur.
2-Tükrüğünü ağzında biriktirip yutması.
3-Oruçlu iken kendisini zayıf düşürecek kan aldırmak, ağır işlerde çalışmak gibi şeylerden kaçınmalıdır.
4-Kendine güvenmeyen kişinin hanımını öpmesi.
5-Ağzına bir şey alıp çiğnemesi. (günümüz sakızları çiğnemek orucu bozar.)
NOT: Serinlemek veya temizlenmek için duş almak, diş fırçalamak (boğaza bir şey kaçmamalı), boğazına kaçmamak şartıyla ağız ve burna su vermek orucu bozmaz.
Ramazan orucunda sahura kalkmak, sahur yemeğini imsakın sonuna yakın yemek ve iftar vakti girince orucu açmak müstehaptır. Akşam namazını iftardan sonra kılmalıdır.